MẢ 35 – ĐỊA CHỈ ĐỎ

NƠI GHI DẤU NỖI ĐAU VÀ SỨC MẠNH KIÊN CƯỜNG CỦA QUÊ HƯƠNG TÂN ĐÔNG HIỆP

Giữa một Tân Đông Hiệp hôm nay đang từng ngày đổi thay, những con đường mới mở ra, những khu dân cư ngày càng khang trang, sầm uất, vẫn có những địa danh lặng lẽ lưu giữ ký ức về một thời chiến tranh khốc liệt. Mả 35 là một nơi như thế.

Không có những công trình đồ sộ, Mả 35 mang trong mình một câu chuyện lịch sử đau thương nhưng đầy ý nghĩa. Đây là nơi ghi dấu vụ thảm sát 35 cán bộ, chiến sĩ và đồng bào làng Tân Hiệp vào ngày 14/3/1947, trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Di tích hiện thuộc phường Tân Đông Hiệp, Thành phố Hồ Chí Minh, trước đây thuộc phường Tân Bình, thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Mả 35 đã được UBND tỉnh Bình Dương xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2022, trở thành một địa chỉ quan trọng trong việc tưởng niệm và giáo dục truyền thống cách mạng của địa phương.

DẤU MỐC ĐAU THƯƠNG NGÀY 14/3/1947

Theo tư liệu lịch sử địa phương, tháng 3/1947, trong một cuộc càn quét tại khu vực lò đường An Phú, lực lượng Pháp cùng lực lượng Cao Đài đã chạm trán với lực lượng cách mạng. Trên đường rút qua khu vực Tân Phước, chúng bắt nhiều người dân và những người bị tình nghi có liên quan đến cách mạng.

Đến trưa ngày 14/3/1947, tại khu vực Mả 35, 30 người bị bắt đã bị sát hại. Sau đó, thêm 5 người bị bắt buộc đào huyệt rồi cũng bị hành quyết. Tổng cộng 35 người bị chôn chung trong một hố.

Từ đó, nơi này được người dân gọi là Mả 35, hay Mộ tập thể 35.

Con số 35 tưởng như chỉ là một con số, nhưng phía sau nó là 35 số phận, 35 cuộc đời, 35 gia đình và những người thân mãi mãi không còn được gặp lại người mình yêu thương.

Mỗi khi nhắc đến Mả 35, chúng ta không chỉ nhắc về một sự kiện đã xảy ra cách đây gần tám thập niên. Chúng ta đang nhắc về những con người đã trở thành một phần máu thịt của quê hương.

TỪ ĐAU THƯƠNG, NHÂN DÂN KHÔNG KHUẤT PHỤC

Điều làm nên giá trị đặc biệt của Mả 35 không chỉ nằm ở sự mất mát.

Sau biến cố đau thương ấy, nhân dân địa phương không khuất phục trước bạo lực và sự đàn áp. Tinh thần đoàn kết, yêu nước và ý chí đấu tranh của người dân tiếp tục được hun đúc. Trong những năm tháng kháng chiến, nhân dân Tân Bình nói riêng và Dĩ An nói chung tiếp tục che chở, nuôi dưỡng và hỗ trợ lực lượng cách mạng.

Mả 35 vì thế trở thành một chứng tích về tội ác chiến tranh, nhưng đồng thời cũng là minh chứng cho lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và ý chí kiên cường của nhân dân địa phương.

Có những nơi được nhớ đến bởi một chiến thắng.

Có những nơi được nhớ đến bởi một trận đánh.

Còn Mả 35 được nhớ đến trước hết bởi nỗi đau của người dân – và chính từ nỗi đau ấy, truyền thống yêu nước càng được hun đúc mạnh mẽ hơn.

Đó là giá trị lịch sử mà thế hệ hôm nay cần hiểu và trân trọng.

MẢ 35 – ĐỊA CHỈ ĐỎ CỦA QUÊ HƯƠNG

Năm 2022, Mả 35 được Nhà nước xếp hạng là di tích lịch sử cấp tỉnh. Việc xếp hạng không chỉ nhằm bảo tồn một địa điểm gắn với sự kiện lịch sử mà còn khẳng định giá trị của di tích đối với đời sống tinh thần và giáo dục truyền thống của cộng đồng.

Ngày nay, Mả 35 trở thành một địa chỉ để các đoàn thể, đoàn viên, thanh niên và học sinh tìm hiểu lịch sử, tổ chức hoạt động về nguồn, tưởng niệm và tri ân những người đã hy sinh.

Đối với học sinh, một chuyến về Mả 35 không đơn thuần là một chuyến tham quan.

Đó có thể là một tiết học lịch sử ngay trên chính quê hương mình.

Các em có thể đứng trước nơi những người dân năm xưa đã nằm xuống và tự hỏi: Vì sao cha ông chúng ta phải trải qua những năm tháng như thế? Vì sao những con người bình thường lại có thể kiên cường đến vậy? Và chúng ta phải làm gì để những mất mát ấy không bị lãng quên?

Từ những câu hỏi ấy, lịch sử trở nên gần gũi hơn.

Các em sẽ hiểu rằng hòa bình hôm nay không phải là điều tự nhiên có được. Đó là thành quả của biết bao thế hệ đã hy sinh, chịu đựng và góp sức bảo vệ quê hương, đất nước.

GIỮ GÌN KÝ ỨC – TRÂN TRỌNG HÒA BÌNH

Mả 35 hôm nay nằm giữa một vùng quê đang phát triển. Cuộc sống đã thay đổi rất nhiều so với những năm tháng chiến tranh. Nhưng ký ức về 35 người đã ngã xuống vẫn còn đó.

Đó là lời nhắc nhở mỗi chúng ta về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, về trách nhiệm gìn giữ những giá trị lịch sử của quê hương.

Gìn giữ Mả 35 không chỉ là gìn giữ một địa điểm.

Đó còn là gìn giữ ký ức của cộng đồng; là trân trọng những người đã nằm xuống; là để thế hệ trẻ hiểu rằng quê hương mình không chỉ được tạo nên bởi những con đường, những ngôi nhà và những công trình hôm nay, mà còn được vun đắp bằng mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh của các thế hệ đi trước.

Mỗi lần về với Mả 35, hãy dành một phút lắng lại. Để tưởng nhớ. Để biết ơn. Để hiểu hơn về quê hương. Và để từ những mất mát của quá khứ, chúng ta càng thêm trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay.

MẢ 35 – NƠI KÝ ỨC KHÔNG NGỦ QUÊN.

Có những địa danh không chỉ được ghi trên bản đồ, mà còn được ghi bằng ký ức và sự hy sinh của con người.

Mả 35 là một địa danh như thế. 

Đến với Mả 35 để hiểu lịch sử.

Tưởng niệm để biết ơn những người đã nằm xuống.

📖 Học từ quá khứ để sống có trách nhiệm hơn với hôm nay.

Mỗi di tích một câu chuyện – Mỗi bước chân một niềm tự hào.

#Ma35 #TanDongHiep #DiaChiDo #VeNguon #GiaoDucTruyenThong #UongNuocNhoNguon #DenOnDapNghia #TuHaoQueHuong

Danh mục quản lý di tích của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP.HCM cập nhật năm 2026 ghi rõ:

Tên di tích: Mả 35 

Loại hình: Di tích lịch sử

Địa bàn hiện nay: phường Tân Đông Hiệp 

Cơ quan quản lý: UBND phường Tân Đông Hiệp 

Quyết định xếp hạng: 2679/QĐ-UBND ngày 26/10/2022. 

Tài liệu cập nhật địa chỉ di tích sau sắp xếp cũng xác định địa chỉ cũ là phường Tân Bình, TP Dĩ An, nay chuyển thành phường Tân Đông Hiệp, TP.HCM.